Czosnek niedźwiedzi - bardzo to ciekawa i lecznicza roślina, a jej czosnkowy zapach jest bardzo przyjemny. Niedżwiedzi czosnek najłatwiej jest w lesie odnależć wczesną wiosną, gdyż jest to roślina, której jasnozielone liście pierwsze po zimie przebijają sie przez leśną ściołkę. Zdjęcia, które wykonalam w dniu 8 kwietnia tego roku przedstawiają jedno z pól czosnkowych, jakie udaje mi sie spotykać w lasach bukowych w okolicach Rymanowa Zdroju i Iwonicza Zdroju. W tej chwili czosnek niedzwiedzi wykształcił już pąki kwiatowe, z których pod koniec kwietnia lub z początkiem maja rozwiną się delikatne białe kwiaty. Do wdychania powietrza z zapachem niedżwiedziego czosnku zachęcam osoby, które mają kłopoty z wysokim ciśnieniem krwi. Pamiętajmy jednak by skupisk niedżwiedziego czosnku nie niszczyć i nie zadeptywać, gdyż jest on objęty gatunkową ochroną.

Pozdrawiam - Zdzisława Drozdowicz Krosno, 25 kwietnia 2009 r.

 

Geofity to zwiastuny wiosennego przebudzenia w lasach. To rośliny ziemnopączkowe, które zimują w postaci cebul, kłączy, bulw. Spotkać ich można wczesną wiosną, głównie w lasach liściastych, mieszanych, grądach i buczynach. Nagie pędy drzew przepuszczają do dna lasu cale światło słoneczne, co pozwala kwitnąć i owocować geofitom przed pojawieniem się liści na drzewach. Pod koniec wiosny, ich pędy nadziemne giną- zapadają się pod ziemię. Stąd ich nazwa, a na ich miejsce pojawiają się inne rośliny.

Do geofitów spotykanych w wiosennym lesie należy między innymi: kokorycz pełna -  z  modnym kolorem kwiatów – fioletowym, choć może kwitnąć także na ciemnoczerwono lub biało. Zwiastunem wiosny jest śnieżyczka przebiśnieg, dziko rosnąca w lasach liściastych, która bywa też ozdobą ogródków wiosennych. Zawilec gajowy pokazuje się w lasach liściastych, parkach. Jest najbardziej znanym i spotykanym geofitem wiosennym. Podobnie jak mniej znana z nazwy złoć żółta. Do geofitów należy także przepiękny krokus, dziko rosnący w górach i uprawiany w ogrodach.

Krokusy i śnieżyczka przebiśnieg -  jako rośliny dziko rosnące  podlegają ochronie gatunkowej.

W polskich lasach w kwietniu można spotkać wiele niezwykłych geofitów, a wśród nich rzadkie gatunki podlegające ochronie.

O innym bardzo rzadkim geoficie, który ma tylko 26 stanowisk w Polsce, a przywędrował do nas z Alp napisze po świętach i dołączę jego aktualne zdjęcie.

Zdjęcia kokoryczy pełnej, śnieżyczki przebiśniegu, zawilca gajowego i złoci żółtej wykonałam tydzień temu na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego, natomiast zdjęcie krokusów w ogrodzie w Wilanowie.

Pozdrawiam wiosennie i zapraszam do lasu na spacer by podziwiać te ciekawe rośliny.

Anna B-S.

 

Kwiecień - czas geofitów – ciąg dalszy

            Do ciekawych geofitów wiosennego lasu należy żywiec gruczołowaty - roślina cieniolubna, tworząca przepiękne amarantowe łany w lasach bukowych, rzadziej na niżu i w południowo-wschodniej Polsce, gdyż jest to charakterystyczna roślina regla dolnego Tatr.

            Ziarnopłon wiosenny z żółtymi kwiatami zasiedla wilgotne lasy łęgowe, parki i ogrody. Jest rośliną trującą, występuje pospolicie na terenie całego kraju.

            Zawilec żółty – tworzy mieszańce ze swoim krewniakiem z rodziny jaskrowatych zawilcem gajowym. Występuje w lasach o wiele rzadziej niż zawilec gajowy.

Czosnek niedźwiedzi występuje w wilgotnych i cienistych lasach liściastych Karpat, Sudetów, Pogórza, rzadziej na niżu. Wiosną dziki omijają obszary leśne porośnięte czosnkiem ze względu na intensywny zapach liści i kwiatów. Dawniej był stosowany jako składnik wiosennych zup, sałatek ze względu na dużą zawartość witaminy C i właściwości bakteriobójcze. Ten geofit podlega częściowej ochronie gatunkowej.

            Niecodziennym geofitem jest cieszynianka wiosenna - relikt owiany legendą, który przywędrował do nas z Alp przez Bramę Morawską. Najwięcej stanowisk tego ciekawego geofitu stwierdzono w okolicach Cieszyna, stąd jej nazwa. Liczne stanowiska tej rośliny na tym terenie sprawiły, że cieszynianka wiosenna jest symbolem Śląska Cieszyńskiego. Miasto Cieszyn zaplanowało zorganizowanie ekomuzeum cieszynianki wiosennej, by turyści mogli podziwiać tą niezwykłą roślinę nie wyjeżdżając poza miasto do rezerwatów.

            Rozmieszczenie cieszynianki wiosennej w Polsce przebiega wzdłuż południowej granicy wyżyn i Karpat i obejmuje 28 stanowisk. Jest to gatunek wyżynny i tak jak wszystkie geofity, zasiedla lasy liściaste, głównie grądy dębowo – lipowo-  grabowe. Podlega całkowitej ochronie.

            Cieszynianka wiosenna występuje również na Lubelszczyźnie na kilku stanowiskach, między innymi w rezerwacie „Wodny Dół” koło Krasnegostawu, rezerwacie „Las Królewski”  koło Krzczonowa oraz na  niewielkim obszarze lasu  na stromym zboczu doliny rzecznej w miejscowości Gorzków, gdzie cieszynianka tworzy każdej wiosny przepiękne skupiska. Uważam, że należałoby to siedlisko objąć ochroną celem zachowania tej rzadkiej rośliny z tak ciekawą historią. To zadanie leży w kompetencjach Gminy Gorzków, która mogłaby promować swoje walory przyrodnicze, dzięki cieszyniance wiosennej.

            Zdjęcia żywca gruczołowatego ziarnopłonu wiosennego, zawilca żółtego wykonałam  w rezerwacie „Wodny Dół” koło Krasnegostawu, natomiast łany czosnku niedźwiedziego pochodzą  z Białowieskiego Parku Narodowego. Zdjęcie cieszynianki wiosennej pochodzi z Gorzkowa.

Zachęcam Państwa do leśnych spacerów, by podziwiać jeszcze przez chwilę kwitnące geofity  oraz do  podejmowania  działań na rzecz ochrony rzadkich gatunków roślin – bo warto!

Pozdrawiam  wiosennie

Anna B-S